მნიშვნელოვანი კვლევის თანახმად, თითქმის ყველას, ვისაც გულის შეტევა, ინსულტი ან გულის უკმარისობა გადაუტანია, გამაფრთხილებელი ნიშნები მოვლენამდე წლებით ადრე აღენიშნება.
კვლევამ, რომელშიც მილიონობით ადამიანი მონაწილეობდა ორ კონტინენტზე, აჩვენა, რომ პაციენტების 99 პროცენტზე მეტს პირველ გულის შეტევამდე დიდი ხნით ადრე ჰქონდა სულ მცირე ერთი სერიოზული რისკფაქტორი.
თუმცა, ყველაზე გავრცელებული მიზეზი იყო მაღალი არტერიული წნევა, ასევე ცნობილი როგორც ჰიპერტენზია, რომელიც 10-დან ცხრა მონაწილეზე მეტს აწუხებდა.
დასკვნები ეჭვქვეშ აყენებს გავრცელებულ მოსაზრებას, რომ გულის დაავადება შეიძლება „მოულოდნელად“ გამოვლინდეს და დაემართოს ადამიანებს აშკარა ჯანმრთელობის პრობლემების გარეშე.
სინამდვილეში, კვლევები აჩვენებს, რომ გამაფრთხილებელი ნიშნები თითქმის ყველა შემთხვევაშია, მაგრამ ხშირად არის შეუმჩნეველი.
ჩიკაგოს ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტის და სეულის იონსეის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა გააანალიზეს სამხრეთ კორეაში 9.3 მილიონზე მეტი ზრდასრული ადამიანის და შეერთებულ შტატებში თითქმის 7000-ის ჯანმრთელობის ჩანაწერები.
მათ შეძლეს ორი ათეული წლის განმავლობაში რეგულარული სამედიცინო გამოკვლევების მეშვეობით თვალყურის დევნება, რომლებიც აფიქსირებდა არტერიულ წნევას, ქოლესტერინს, გლუკოზის დონეს და მოწევის ისტორიას.
ამ ჩანაწერების გულის შეტევის, ინსულტის ან გულის უკმარისობის შემდგომ დიაგნოზებთან შედარებით, მკვლევრებმა შეძლეს დაენახათ, თუ ჯანმრთელობის რა პრობლემები არსებობდა უკვე კატასტროფამდე რამდენიმე წლით ადრე.
ორივე ჯგუფში შედეგები გასაოცარი იყო: იმ ადამიანების 99 პროცენტზე მეტს, რომლებსაც შემდგომში გულ-სისხლძარღვთა დაავადება განუვითარდათ, წინასწარ ჰქონდათ მინიმუმ ერთი „სუბოპტიმალური“ რისკფაქტორი, ხოლო 93 პროცენტზე მეტს – ორი ან მეტი.
მაღალ არტერიულ წნევასთან ერთად, რისკფაქტორებია სისხლში შაქრის მომატება ან დიაგნოზირებული დიაბეტი, მაღალი ქოლესტერინი და თამბაქოს მოხმარება.
ახალგაზრდა ქალებშიც კი, რომლებიც, როგორც წესი, დაბალი რისკის ჯგუფად ითვლებიან, 95 პროცენტზე მეტს ინსულტის ან გულის უკმარისობის განვითარებამდე ჰქონდა მინიმუმ ერთი გამაფრთხილებელი ნიშანი.
გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები მსოფლიოში სიკვდილიანობის წამყვან მიზეზად რჩება, რაც ყოველწლიურად დაახლოებით 18 მილიონ სიკვდილს იწვევს.
მიუხედავად იმისა, რომ გულის დაავადებების უმეტესობა კვლავ ხანდაზმულებში გვხვდება, ბოლო წლებში გულის შეტევით საავადმყოფოში მოხვედრის შემთხვევები 30-40 წლის ადამიანებში გაიზარდა.
ექსპერტების თქმით, ამ ტენდენციას სიმსუქნე, მაღალი არტერიული წნევა და მე-2 ტიპის დიაბეტი განაპირობებს, რომლებიც დიდ ბრიტანეთში ახალგაზრდებში სულ უფრო ხშირია.
კარდიოლოგები ასევე აღნიშნავენ, რომ არასწორი კვება, ვარჯიშის ნაკლებობა და სტრესის მაღალი დონე ხელს უწყობს პაციენტების ახალი თაობის გაჩენას, რომლებიც ოდესღაც გულის დაავადებებისთვის ძალიან ახალგაზრდებად ითვლებოდნენ.
ამერიკის კარდიოლოგიის კოლეჯის მონაცემებით, აშშ-ში 40 წლამდე ასაკის მოზრდილებში გულის შეტევების მაჩვენებელი წელიწადში დაახლოებით ორი პროცენტით იზრდება.
ეროვნული კვლევის მონაცემები აჩვენებს, რომ ინსულტის მაჩვენებელი 18-დან 44 წლამდე ასაკის მოზრდილებში ბოლო ათწლეულის განმავლობაში დაახლოებით 15 პროცენტით გაიზარდა, თუმცა ეს მაჩვენებელი ხანდაზმულებში შემცირდა.
ამერიკელი მკვლევრები დიდ ბრიტანეთში არსებულ ფაქტორებს ადანაშაულებენ: სიმსუქნე, მოწევა, არტერიული წნევისა და ქოლესტერინის ცუდი კონტროლი და მე-2 ტიპის დიაბეტის სწრაფი ზრდა ახალგაზრდა ასაკობრივ ჯგუფებში.
მაღალი არტერიული წნევის, ქოლესტერინის და სისხლში შაქრის დონის კონტროლი ხშირად შესაძლებელია ცხოვრების წესის ცვლილებით, როგორიცაა დიეტა, ვარჯიში და მოწევის შეწყვეტა, ასევე მედიკამენტებით.
მაღალ არტერიულ წნევას ზოგჯერ „ჩუმ მკვლელს“ უწოდებენ, რადგან ის იშვიათად იწვევს სიმპტომებს მანამ, სანამ გულს ან სისხლძარღვებს არ დააზიანებს.
წამყვანი მკვლევრები ამტკიცებენ, რომ ჯანდაცვის სამსახურებმა უფრო მეტად უნდა გაამახვილონ ყურადღება საშუალო ასაკში რისკფაქტორების იდენტიფიცირებაზე, სანამ ისინი შეუქცევად ზიანს მიაყენებენ.
რეგულარული სკრინინგი, განსაკუთრებით არტერიული წნევისა და ქოლესტერინის, ხელს შეუწყობს პრობლემების იდენტიფიცირებას სხვა მხრივ ჯანმრთელ ადამიანებში.
