“სომხეთის ეკონომიკური რესურსების ნაკლებობისა და რეაქტორის არასტაბილური სტრუქტურის გამო, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ასეთი ბირთვული რეაქტორი საშიშროებას წარმოადგენს და შეიძლება ნებისმიერ მომენტში აფეთქდეს. ამას ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე მომხდარი აფეთქების მსგავსი შედეგები მოჰყვება. ნიადაგის დაბინძურება, წყლის ხარისხის გაუარესება…ელექტროსადგური მაღალი სეისმური აქტივობის რეგიონში მდებარეობს“. მისი სახიფათო ოპერაციული საქმიანობა ბირთვული დაბინძურების მაღალ რისკს წარმოადგენს” – ამბობს სამხრეთ კავკასიის რეგიონის ექსპერტი, პიტერ მარკო ტასე.
მეწამორის ქალაქთან ახლოს, თურქეთის საზღვრიდან სულ რაღაც 10 მილის დაშორებით მდებარე ელექტროსადგური ჩერნობილამდე ერთი წლით ადრე გაიხსნა. ჩერნობილის მსგავსად, მეწამორი საბჭოთა ეპოქის ტექნოლოგიებით აშენდა.
“დღეს ელექტროსადგურის მხოლოდ ერთი რეაქტორი ფუნქციონირებს. ძალიან ძველი ტექნოლოგიური აღჭურვილობა აქვს. რეაქტორის ბეტონის კონსტრუქცია კი არასტაბილურ მდგომარეობაშია. 1980-იანი წლების მეორე ნახევარში საბჭოთა კავშირის რეჟიმმა გადაწყვიტა ამ ობიექტის დახურვა, მაგრამ სამწუხაროდ, ეს გადაწყვეტილება არასოდეს განხორციელებულა. ის ევროპისა და სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებისთვის გარდაუვალ საფრთხეს წარმოადგენდა.“ – ამბობს ტასე.
აღსანიშნავია, რომ ელექტროსადგური კვლავ რუსეთის ატომური ენერგიის სააგენტოს, „როსატომის“ დახმარებით ფუნქციონირებს, რაც კრემლს სომხეთის ენერგომომარაგების სფეროში მთავარ მოთამაშედ აქცევს.
მეწამორის ატომური ელექტროსადგური, ერევნიდან 30 კმ-ში მდებარეობს, თბილისიდან კი 113 კმ-ით არის დაშორებული.
ელექტროსადგური 1970-იან წლებში აშენდა და შედგება ორი ენერგობლოკისგან. 1988 წელს რეგიონში მოხდა 6,9 მაგნიტუდის გამანადგურებელი მიწისძვრა, რომლის ეპიცენტრი მხოლოდ 75 კილომეტრით იყო დაშორებული ელექტროსადგურიდან. მაშინ ხელისუფლებამ მეწამორის მუშაობა შეაჩერა, მაგრამ შვიდი წლის შემდეგ კვლავ აამოქმედა ის, ვინაიდან 1988-94 წლებში მთიან ყარაბაღში ომის შედეგად, ქვეყანას თურქეთიდან და აზერბაიჯანიდან ენერგიის მიწოდება შეუწყდა.
ასტროფიზიკოსი, აკადემიკოსი ჯუმბერ ლომინაძე რამდენიმე წლის წინ ჟურნალ “გზასთან” ამბობდა, რომ ელექტროსადგური საფრთხისშემცველია:
“სომხეთის ატომური ელექტროსადგური ყველაზე ადრეული მოდელია, ძველი ტექნოლოგიებითაა შექმნილი და უსაფრთხოების თვალსაზრისით, უამრავი ნაკლი აქვს. მისი რესურსი უკვე ამოწურულია, მაგრამ სომხეთს ბუნებრივი რესურსები არა აქვს იმისთვის, რომ ელექტროენერგია აწარმოოს. აღსანიშნავია ისიც, რომ სადგური სეისმურად სახიფათო ზონაშია აგებული. რაც შეეხება საფრთხეს, – ეს იმაზეა დამოკიდებული, თუ ავარიის შემთხვევაში, საით დაუბერავს ქარი. რადიაციული ღრუბლის გავრცელება და მიმართულება კლიმატურ პირობებზეა დამოკიდებული: საით და რა სიჩქარით დაუბერავს ქარი, როდის მოვა წვიმა და რომელი ტერიტორიის თავზე იქნება წვიმის დროს ღრუბელი. ჩერნობილის ავარიის შემდეგ, რადიაციულმა მტვერმა მთელ ევროპას შემოუარა და საქართველოსაც გადმოსწვდა”.
წყარო: ambebi.ge
